
„Szkoła Zdrowego Widzenia” to kampania profilaktyczno-edukacyjna, w czasie której wykonane będą badania przesiewowe wzroku u dzieci 6-7 letnich z klas pierwszych szkół podstawowych Podbeskidzia. Prowadzona będzie także edukacja w zakresie zasad prawidłowego widzenia i zapobiegania krótkowzroczności.
Pomysłodawcą kampanii jest kierownik medyczny dr n. med. Iwona Filipecka, specjalista chorób oczu, członek Amerykańskiej Akademii Okulistyki.
Według badań przeprowadzonych w Polsce co trzecie dziecko rozpoczynające naukę w szkole ma zaburzenia widzenia, co piąte zaburzenia słuchu, a co czwarte mowy. Nieprawidłowe funkcjonowanie tych narządów zmysłów u dzieci jest przyczyną opóźnień w nauce – trudności z czytaniem, pisaniem, zaburzeń komunikacji, rozwoju intelektualnego i emocjonalnego.*
Jednym z priorytetów zdrowotnych Unii Europejskiej jest wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci z zaburzeniami komunikacyjnymi. W 2011 roku, w trakcie trwania polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej podpisano „Europejski Konsensus Naukowy nt. badań przesiewowych słuchu, wzroku i mowy u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym”. Podkreśla się w nim istotną rolę, jaką odgrywa wczesna diagnostyka - najskuteczniej realizowana poprzez badania przesiewowe oraz wczesna terapia.
Cele kampanii:
- Wyselekcjonowanie grupy dzieci z zaburzeniami widzenia i poinformowanie ich rodziców o konieczności rozpoczęcia leczenia.
- Edukacja nauczycieli i rodziców na temat prawidłowych warunków nauki korzystnych dla oczu, w tym szczególnie zwrócenie uwagi na zapobieganie coraz częściej występującej u dzieci i młodzieży krótkowzroczności.
- Przeprowadzenie badań epidemiologicznych, które w tym rejonie dla dzieci nie były dotychczas przeprowadzane.
Informacja medyczna na temat konieczności przeprowadzenia badań:
- Pełne badanie okulistyczne dzieci rozpoczynających naukę w szkole powinno obejmować ocenę widzenia na różne odległości, widzenia przestrzennego, ruchomości oczu, ocenę konwergencji (zdolność oczu do śledzenia obserwowanego przedmiotu poprzez zmianę położenia gałek ocznych; dzięki temu zjawisku człowiek może określać swoją odległość od przedmiotu) oraz widzenia barw. Wykonanie takiego kompleksowego badania pozwala ocenić, czy dziecko widzi prawidłowo. Przesiewowe badania diagnostyczne prowadzone przez higienistki szkolne obejmują tylko jeden z elementów widzenia – badanie ostrości wzroku i wykrywają jedynie duże zaburzenia wzroku u dzieci.
- Badanie widzenia, czyli tzw. badanie ostrości wzroku pozwala wykryć zaburzenia widzenia z różnych odległości, które mogą być przyczyną trudności w czytaniu i pisaniu w klasach pierwszych. W badaniu tym również diagnozuje się niedowidzenie. Jest to choroba dotycząca najczęściej jednego oka, dlatego wielu rodziców i dzieci nie zdaje sobie sprawy z jej występowania. Im wcześniej rozpozna się schorzenie i rozpocznie leczenie, tym większa jest szansa na przywrócenie prawidłowego widzenia. Po 9 roku życia zwykle leczenie jest już nieskuteczne.
- Badanie ruchomości oczu, ocena prawidłowego ustawienia i widzenia przestrzennego to elementy, które pozwalają ocenić prawidłowe widzenie obuoczne, zdolność postrzegania obrazów trójwymiarowych, czyli takich jakie tworzą się w prawidłowo funkcjonującym narządzie wzroku. Widzenie obuoczne w wieku późniejszym jest istotnym parametrem określającym przydatność zawodową do wielu stanowisk pracy. Rozwija się ono do 7 roku życia i jeśli w tym wieku jest nieprawidłowe to jak najszybciej należy rozpocząć ćwiczenia, które je wykształcą.
- Badanie rozpoznawania barw pozwala wykryć grupę dzieci z zaburzeniami w tym zakresie. Prawidłowe postrzeganie barw ma znaczny wpływ na prawidłowy rozwój dzieci. Nie ma w chwili obecnej leczenia tej nieprawidłowości, ale niezwykle istotne jest, aby jeśli one wystąpią dziecko, rodzice i nauczyciele byli o tym poinformowani.
- Według badań przeprowadzanych na całym świecie z roku na rok wzrasta ilość uczniów, u których rozwija się krótkowzroczność - wada wzroku, przy której zaburzone jest widzenie na dalekie odległości. Według danych światowych 1% dzieci do 5 roku życia ma krótkowzroczność. Wzrasta ona do 8% w wieku lat 10 i 15 % w wieku lat 15. Zjawisko to związane jest z wydłużającą się pracą dzieci i młodzieży na bliskie odległości – czytanie, pisanie czy praca na komputerze. Stwierdzono, że występuje ona częściej u dzieci i młodzieży z rejonów uprzemysłowionych z wyższym poziomem edukacji, które więcej czasu poświęcają na naukę. Poinformowanie nauczycieli i rodziców o sposobach zachowań dzieci w trakcie nauki, prawidłowym oświetleniu, postawie przy czytaniu oraz wytworzenie prawidłowych nawyków już w dzieciństwie może uchronić badane dzieci przed wystąpieniem krótkowzroczności w przyszłości.
Ogólny opis kampanii:
- W ramach kampanii planujemy przeprowadzenie bezpłatnych badań ostrości wzroku, rozpoznawania barw, widzenia przestrzennego oraz ocenę konwergencji i ruchomości gałek ocznych u uczniów klas pierwszych szkół podstawowych miasta Bielsko-Biała i Podbeskidzia.
- Badania będą wykonywane przez doświadczony i wykwalifikowany personel KLINIKI OKULUS. Badane będą dzieci, których rodzice wyrazili na to zgodę. Dla każdego ucznia biorącego udział w badaniu zostanie przygotowana specjalna „karta badania dziecka”. W niej zawarta będzie informacja o wyniku badania. Dzieci, u których stwierdzone zostaną nieprawidłowości będą miały informację, że powinny zgłosić się do Poradni Okulistycznej dla Dzieci w celu podjęcia leczenia. W skierowaniu nie będzie wskazanej nazwy ośrodka, w którym powinny być przeprowadzone dalsze badania. Wybór miejsca leczenia dzieci będzie należał do ich rodziców.
- We współpracy z dyrektorami szkół zorganizujemy spotkania z nauczycielami i rodzicami. Będziemy informować, jakie zachowania dzieci powinny wzbudzić niepokój, gdyż mogą świadczyć o problemach z widzeniem oraz co można zrobić, aby zapobiegać wystąpieniu w przyszłości krótkowzroczności. Każda szkoła biorąca udział w akcji na koniec projektu zostanie odznaczona certyfikatem „Szkoły Zdrowego Widzenia”.
- W celach edukacyjnych w mediach regionalnych oraz ogólnopolskich będziemy informować opinię publiczną o problemach oczu u najmłodszych: przyczynach powstawania wad wzroku, sposobach zapobiegania powstawaniu wad wzroku, metodach leczenia wad wzroku, etc.
- Kampanię zakończymy uroczystym podsumowaniem, na którym zaprezentujemy raport epidemiologiczny z wyników badań, które w tym rejonie dla dzieci nie były dotychczas przeprowadzane.
Badania:
W ramach kampanii planujemy przeprowadzenie bezpłatnych badań:
- ostrości wzroku,
- rozpoznawania barw,
- widzenia przestrzennego
- ocenę konwergencji i ruchomości gałek ocznych.
Badania będą wykonywane przez doświadczony i wykwalifikowany personel KLINIKI OKULUS.
Badane będą dzieci, których rodzice wyrazili na to zgodę. Dla każdego ucznia biorącego udział w badaniu zostanie przygotowana specjalna „karta badania dziecka”. W niej zawarta będzie informacja o wyniku badania. Dzieci, u których stwierdzone zostaną nieprawidłowości będą miały informację, że powinny zgłosić się do Poradni Okulistycznej dla Dzieci w celu podjęcia leczenia. W skierowaniu nie będzie wskazanej nazwy ośrodka, w którym powinny być przeprowadzone dalsze badania. Wybór miejsca leczenia dzieci będzie należał do ich rodziców.
Wykaz aparatów i testów medycznych, które obejmują planowane badania:
- tablice do badania ostrości wzroku do dali
- tablica do badania ostrości wzroku do bliży dla dzieci
- test Motyla do badania widzenia przestrzennego
- listwy pryzmatyczne
- test ishihary do badania rozpoznania barw
- retinomax do komputerowego badania wady wzroku
Organizator kampanii:
Pomysłodawcą kampanii jest kierownik medyczny dr n. med. Iwona Filipecka, specjalista chorób oczu, członek Amerykańskiej Akademii Okulistyki.Organizatorem kampanii jest KLINIKA OKULUS, od 10 lat działająca na terenie Bielska-Białej. To specjalistyczny ośrodek okulistyczny dla dzieci i dorosłych wykonujący pełną diagnostykę oraz leczenie laserowe i chirurgiczne chorób oczu.
Klinika Okulus prowadzi badania naukowe, wielokrotnie organizowała konferencje i sympozja naukowe, promujące również miasto Bielsko-Biała. Prowadzenie w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych promocji zdrowia i programów zdrowotnych należy do statutowej działalności ośrodka.
* http://www.krus.gov.pl/fileadmin/moje_dokumenty/obrazki/konferencja_12_09_2011/Konsensus.pdf
Według badań przeprowadzonych przez Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu we współpracy z jednostkami naukowymi z Polski oraz innych krajów w Polsce co trzecie dziecko rozpoczynające naukę w szkole ma zaburzenia widzenia. Nieprawidłowe funkcjonowanie narządu wzroku u dzieci jest przyczyną opóźnień w nauce – trudności z czytaniem, pisaniem, zaburzeń komunikacji, rozwoju intelektualnego i emocjonalnego.
„Szkoła Zdrowego Widzenia” to kampania profilaktyczno-edukacyjna, w czasie której wykonane będą badania przesiewowe wzroku u dzieci z klas pierwszych szkół podstawowych Podbeskidzia. Prowadzona będzie także edukacja w zakresie zasad prawidłowego widzenia i zapobiegania krótkowzroczności.









